Wat is een gerechtelijke reorganisatie (WCO)?
Je bedrijf heeft schulden die je nu niet kan betalen. Schuldeisers worden ongeduldig, misschien dreigt er al een beslag. Tegelijk weet je dat je onderneming levensvatbaar is, als je maar wat tijd krijgt.
Daarvoor bestaat de gerechtelijke reorganisatie. Je kent het misschien nog als WCO, naar de oude Wet op de Continuïteit van Ondernemingen. Vandaag heet het officieel de procedure van gerechtelijke reorganisatie, afgekort GRP. Het doel is hetzelfde gebleven: je onderneming bescherming geven tegen schuldeisers, zodat je je activiteit kan voortzetten en ondertussen een oplossing uitwerkt.
Op deze pagina lees je wat een gerechtelijke reorganisatie is, welke vormen er bestaan en hoe je weet of ze bij jouw situatie past.
Een (tijdelijk) insolvente onderneming is geen slechte onderneming
Een gerechtelijke reorganisatie is bedoeld voor ondernemingen in tijdelijke moeilijkheden. Een grote klant die wegvalt, kosten die plots stijgen, een investering die later rendeert dan gepland. Het probleem is reëel, maar de onderneming kan het overleven als ze ademruimte krijgt.
De procedure staat enkel open voor ondernemingen. Een openbare gerechtelijke reorganisatie vraag je als onderneming zelf aan. Bij de bekendste variant, het collectief akkoord, kan alleen de onderneming zelf de aanvraag doen. Je schuldeisers kunnen je er dus niet toe dwingen.
Hoe vroeger je de stap zet, hoe meer opties er openblijven. Wie wacht tot schuldeisers zelf actie ondernemen, maakt een reorganisatie moeilijker.
Vroeg aan de bel trekken kan ook zonder meteen een procedure te starten. Bij de ondernemingsrechtbank bestaat een Kamer voor ondernemingen in moeilijkheden. Op jouw vraag kan die een herstructureringsdeskundige aanstellen: iemand die je helpt om met je schuldeisers tot een akkoord te komen en je onderneming weer op de rails te krijgen.
Wat levert een gerechtelijke reorganisatie je op?
Bescherming. Tijdens de procedure geldt een opschorting: je schuldeisers kunnen in principe geen beslag leggen en je onderneming kan niet failliet verklaard worden. Er gelden enkele uitzonderingen.
Tijd. Bij de opening krijg je een opschorting van maximaal vier maanden. Je kan de rechtbank vragen om ze te verlengen, maar in totaal duurt ze nooit langer dan twaalf maanden. Een goed voorbereide aanvraag is dus belangrijk.
Continuïteit. Je bedrijf blijft draaien. Lopende overeenkomsten met klanten en leveranciers lopen in principe gewoon door.
Welke vormen bestaan er?
Sinds de hervorming van 1 september 2023 zijn er meer mogelijkheden. Twee keuzes bepalen je traject: openbaar of besloten, en welk soort akkoord je nastreeft.
Openbaar of besloten
Bij een openbare gerechtelijke reorganisatie wordt de opening gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Iedereen kan het dus weten.
Bij een besloten gerechtelijke reorganisatie gebeurt alles in stilte: de beslissingen worden niet bekendgemaakt. De rechtbank stelt een herstructureringsdeskundige aan, en je moet minder stukken voorleggen dan bij de openbare variant. Voor veel ondernemers is dat een belangrijk verschil: je kan werken aan een oplossing zonder dat klanten en leveranciers het meteen in de krant lezen.
→ Lees meer: Openbare of besloten gerechtelijke reorganisatie?
Twee soorten akkoord
- Minnelijk akkoord. Je maakt afspraken met één of meerdere schuldeisers, bijvoorbeeld over een afbetalingsplan. De andere schuldeisers blijven erbuiten.
- Collectief akkoord. Je stelt een reorganisatieplan op voor al je schuldeisers. Zij stemmen erover. Als de rechtbank het plan goedkeurt, is het bindend, ook voor wie tegen stemde. Voor kmo’s geldt in principe een dubbele meerderheid: een meerderheid van de schuldeisers, die samen minstens de helft van alle schulden in hoofdsom en rente vertegenwoordigen. Kmo’s kunnen ook kiezen voor het systeem van grote ondernemingen, waarbij schuldeisers in categorieën worden ingedeeld en er in elke categorie een meerderheid nodig is.
En als je onderneming in haar huidige vorm niet te redden is? Dan kan ze, of een deel ervan, verkocht worden onder toezicht van de rechtbank. Dat heet een overdracht onder gerechtelijk gezag. Sinds 2023 telt dat niet meer als reorganisatie, maar als een manier om de onderneming te vereffenen. De activiteit en de jobs kunnen zo wel blijven bestaan, ook als de vennootschap zelf niet verder kan.
Hoe vraag je een gerechtelijke reorganisatie aan?
Je dient een verzoekschrift in bij de ondernemingsrechtbank van de regio waar je onderneming gevestigd is. Dat gebeurt digitaal.
Bij een openbare procedure voeg je onder meer toe:
- een boekhoudkundige staat met je activa, passiva en resultatenrekening, die maximaal drie maanden oud is
- een begroting met je verwachte inkomsten en uitgaven, minstens voor de duur van de opschorting
- een lijst van je schuldeisers
De boekhoudkundige staat moet worden opgesteld met de hulp van een externe accountant of bedrijfsrevisor.
Meer over de stukken en het verloop lees je in gerechtelijke reorganisatie aanvragen: zo werkt het in de praktijk.
Waar moet je op letten?
Een realistisch plan. Dit is waar veel reorganisaties op mislukken. Wie zijn omzet overschat of belangrijke kosten onderschat, zoals het ontslaan van personeel, bouwt een plan dat niet haalbaar is. Schuldeisers en rechtbank zien dat ook. Een voorzichtig plan dat je kan waarmaken, is sterker dan een optimistisch plan dat na drie maanden ontspoort.
De fiscale gevolgen. Schulden die je via een reorganisatieakkoord kwijtgescholden krijgt, zijn voor akkoorden vanaf 8 januari 2024 niet langer definitief vrijgesteld van belasting. Neem dat mee in je plan.
→ Lees meer: Fiscale gevolgen van een reorganisatie.
Zichtbaarheid. Een openbare procedure is publiek. Denk na over hoe je klanten, leveranciers en personeel informeert, of bekijk of de besloten variant voor jou haalbaar is.
Wat als een gerechtelijke reorganisatie niet past?
Soms is een procedure voor de rechtbank niet nodig, of net niet genoeg. Dan zijn er andere wegen:
- Een buitengerechtelijke reorganisatie. Je onderhandelt rechtstreeks met schuldeisers, zonder rechtbank.
- Alternatieve financiering. Als het probleem vooral een tijdelijk liquiditeitstekort is, kan financiering via banken, leasemaatschappijen, crowdfunding of PMV soms volstaan.
- Een andere juridische of financiële oplossing. Niet elk bedrijf kan gered worden in zijn huidige vorm. Ook dan helpt het om je opties te kennen voor je beslist.
→ Lees meer: Oplossingen voor financiële problemen als ondernemer
Hoe Finsolution je begeleidt
Een gerechtelijke reorganisatie is geen formulier dat je invult. Het is een traject waarin je snel beslissingen moet nemen, terwijl je bedrijf gewoon verder moet draaien.
Finsolution begeleidt je van aanvraag tot afsluiting:
- We schatten eerlijk in of een gerechtelijke reorganisatie haalbaar is voor jouw onderneming, ook als het antwoord nee is.
- We stellen samen met jou een realistisch reorganisatieplan op.
- We onderhandelen met je schuldeisers.
- We volgen de procedure op, zodat jij weet wat de volgende stap is.
Blijkt een gerechtelijke reorganisatie geen goede keuze, dan zoeken we via ons netwerk een andere uitweg.
Veelgestelde vragen
Ja. WCO verwijst naar de oude wet. Sinds 2018 staat de procedure in Boek XX van het Wetboek van economisch recht en heet ze gerechtelijke reorganisatie. De regels werden in 2023 opnieuw grondig aangepast.
Bij een openbare procedure wel, want de opening wordt gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Bij een besloten procedure niet.
Tijdens de opschorting kan je onderneming in principe niet failliet verklaard worden. Lukt de reorganisatie niet, dan kan een faillissement daarna wel nog volgen. Daarom is een haalbaar plan zo belangrijk.
Twijfel je of dit iets voor jouw bedrijf is?
Je hoeft die beslissing niet alleen te nemen. Plan een kennismakingsgesprek met Finsolution. We bekijken samen je situatie en zeggen je eerlijk welke opties je hebt.