Bijgewerkt op 25 september 2026 

Een faillissement voelt voor veel ondernemers als een eindpunt. Juridisch is het dat zelden. Wie failliet gaat, mag in de meeste gevallen opnieuw ondernemen, en de wet moedigt dat zelfs aan. Er zijn wel spelregels. Hieronder lees je wat mag, waar het mis kan lopen en op welke steun je kan rekenen tijdens de overgang. 

In het kort 

  • Eenmanszaak: je mag opnieuw starten, maar niet van de ene dag op de andere. De curator moet eerst akkoord geven om je btw-nummer vrij te geven. Wat je met je nieuwe activiteit verdient, valt buiten het faillissement. 
  • Vennootschap: als bestuurder mag je een nieuwe vennootschap oprichten, ook voor dezelfde activiteit. Activa van de failliete vennootschap overnemen kan alleen via de curator. Soms ga je als bestuurder of vennoot wel zelf mee failliet. 
  • Beroepsverbod: de rechtbank kan je verbieden om te ondernemen bij een kennelijk grove fout of als je niet meewerkt met de curator. 
  • Overbruggingsrecht: je hebt mogelijk recht op een maandelijkse uitkering, maar in principe alleen zolang je geen nieuwe activiteit uitoefent. 

Opnieuw starten na het faillissement van je eenmanszaak 

Je mag na het faillissementsvonnis een nieuwe activiteit opstarten. Reken er wel op dat er enige tijd zit tussen het faillissement en je effectieve heropstart. 

De reden is praktisch. Als natuurlijk persoon heb je je hele leven maar één KBO-nummer. Je begint dus niet met een nieuw nummer, maar met hetzelfde, en de curator moet akkoord geven om het btw-nummer opnieuw aan jou vrij te geven. Moet de curator in het kader van het faillissement zelf nog verkoopfacturen opmaken, dan kan hij die toestemming bewust even uitstellen. Zo lopen de btw-aangiftes van het faillissement en die van je nieuwe activiteit niet door elkaar. 

Wil je verder met goederen van je oude zaak, zoals voorraad of materiaal, dan koop je die van de curator. Neem je ook de handelszaak zelf over, met klanten en naam, dan kan daar een overnamesom bij komen. 

Wat je met je nieuwe activiteit verdient of opbouwt, valt buiten het faillissement. De curator beheert alleen wat er was op het moment van het vonnis. Een uitzondering zijn inkomsten die voortkomen uit iets van vóór het faillissement, zoals een factuur voor werk dat je vroeger uitvoerde. 

Sinds 1 september 2023 kan je bij de sluiting van het faillissement kwijtschelding krijgen van je restschulden. Dat is de schone lei, maar ze is niet gegarandeerd: zowel de curator als je schuldeisers kunnen zich tegen de kwijtschelding verzetten. De rechtbank beslist dan. Enkele schulden blijven hoe dan ook bestaan: penale boetes, onderhoudsgeld en schadevergoedingen voor lichamelijke schade of overlijden. Stond iemand kosteloos borg voor jou, of is je partner mee aansprakelijk, dan kunnen ook zij onder voorwaarden van die kwijtschelding genieten. 

Wat er met je huis en spaargeld gebeurt, lees je in failliet gaan: wat betekent dit voor je privévermogen?. 

Opnieuw starten na het faillissement van je vennootschap 

Gaat je vennootschap failliet, dan ga jij als bestuurder niet automatisch mee failliet. In twee situaties ligt dat anders. 

  • Je vraagt zelf je faillissement aan. Soms heeft een bestuurder geen andere keuze. Denk aan een rekening-courant waarop je geld verschuldigd bent aan de vennootschap, of een persoonlijke borgstelling voor een lening van de vennootschap. Die schulden verdwijnen niet samen met de vennootschap en komen bij jou terecht. 
  • Je bent onbeperkt aansprakelijk. In een vennootschap onder firma (VOF) of als beherend vennoot in een commanditaire vennootschap (CommV) sta je persoonlijk in voor de schulden. Vraag je dan niet zelf je faillissement aan, dan doet de curator het. 

In beide gevallen gelden voor jou persoonlijk dezelfde regels als hierboven bij de eenmanszaak, inclusief het akkoord van de curator voor je btw-nummer en de mogelijke kwijtschelding. 

Ga je niet persoonlijk failliet, dan mag je een nieuwe vennootschap oprichten, ook om dezelfde activiteit verder te zetten. Het verschil zit in wat je meeneemt. De klanten, de voorraad, het materiaal, de handelsnaam en de website horen bij de failliete vennootschap en dus bij de schuldeisers. Wil je die gebruiken, dan koop je ze van de curator tegen een correcte prijs. Wie ze zonder betaling meeneemt, riskeert een aansprakelijkheidsvordering van de curator. 

Wanneer mag je (tijdelijk) niet opnieuw ondernemen? 

De rechtbank kan een beroepsverbod opleggen, meestal op vraag van de curator of het openbaar ministerie. Dat kan in twee situaties: 

  • Je maakte een kennelijk grove fout die heeft bijgedragen tot het faillissement. Voorbeelden uit de rechtspraak zijn geen boekhouding voeren, jaarrekeningen niet neerleggen en structureel geen btw, belastingen of sociale bijdragen betalen. 
  • Je werkt niet mee met de curator, bijvoorbeeld door documenten niet te bezorgen of niet te verschijnen. 

Een beroepsverbod duurt drie tot tien jaar. Het verbiedt je om een onderneming uit te baten, persoonlijk of via een tussenpersoon. Iemand anders als bestuurder naar voren schuiven, zoals je partner, is dus geen oplossing. 

Het goede nieuws: wie correct heeft bestuurd en goed meewerkt, loopt in de praktijk weinig risico. Medewerking met de curator is ook in je eigen belang. 

Een inkomen tijdens de overgang: het overbruggingsrecht 

Als zelfstandige heb je bij een faillissement mogelijk recht op het overbruggingsrecht. Dat is een uitkering via je sociaal verzekeringsfonds. 

  • Je krijgt een maandelijkse uitkering. Het bedrag hangt af van je gezinssituatie en wordt regelmatig geïndexeerd. Je sociaal verzekeringsfonds geeft je het actuele bedrag.
  • Je betaalt geen sociale bijdragen en blijft verzekerd voor gezondheidszorg en het Groeipakket. 
  • Je dient je aanvraag in vóór het einde van het tweede kwartaal na het kwartaal van je faillissementsvonnis. 

Er is één belangrijke voorwaarde: je oefent in principe geen beroepsactiviteit meer uit. Wil je snel herstarten, dan moet je dus kiezen of combineren met kennis van zaken. Bespreek dat vooraf met je sociaal verzekeringsfonds of met ons.

 

Doorstarten vóór het faillissement: de pre-pack 

Is je onderneming nog niet failliet maar wel in ernstige moeilijkheden, dan bestaat sinds september 2023 de besloten voorbereiding van het faillissement, ook “pre-pack” of “stil faillissement” genoemd. 

Daarbij bereid je een overdracht van je activiteit voor in alle discretie, onder toezicht van een door de rechtbank aangestelde beoogde curator. Die voorbereiding duurt 30 dagen en kan verlengd worden tot maximaal 60 dagen. Pas daarna wordt het faillissement uitgesproken, en de activiteit gaat meteen verder bij een overnemer. Zo blijven meer waarde en jobs behouden. Bekende bedrijven werden op die manier overgenomen, waaronder Van Hool en Lunch Garden. 

Een pre-pack is niet voor elke onderneming de juiste weg. Soms is een gerechtelijke reorganisatie een beter alternatief. Welke route past, hangt af van je situatie. 

Checklist: wat mag je wel en wat niet? 

Situatie Mag dat? Waar let je op? 
Nieuwe activiteit na het faillissement van je eenmanszaak Ja, na akkoord van de curator Je btw-nummer wordt pas vrijgegeven als de curator akkoord gaat. Goederen of de handelszaak koop je van de curator. 
Nieuwe vennootschap, dezelfde activiteit Ja Neem geen klanten, voorraad, materiaal of naam mee zonder ze van de curator te kopen. 
Activa van de failliete vennootschap overnemen Alleen via de curator Tegen een correcte prijs. 
Persoonlijk faillissement als bestuurder of vennoot Soms nodig of onvermijdelijk Bij een rekening-courant of persoonlijke borgstelling, en altijd in een VOF of als beherend vennoot in een CommV. 
Ondernemen tijdens een beroepsverbod Nee Ook niet via een tussenpersoon. 
Overbruggingsrecht ontvangen en tegelijk herstarten In principe niet Vraag het vooraf na bij je sociaal verzekeringsfonds. 

Klaar voor een nieuwe start, maar twijfel je over de juiste volgorde? 
We bekijken samen wat je mag meenemen, waar je recht op hebt en hoe je opnieuw begint zonder oude problemen mee te slepen.

Plan een eerste gesprek in

Veelgestelde vragen 

Moet ik toestemming vragen aan de curator om opnieuw te starten? 
Met een nieuwe vennootschap niet. Herstart je als eenmanszaak, dan moet de curator wel akkoord gaan om je btw-nummer opnieuw vrij te geven. Wil je iets overnemen uit het faillissement, zoals materiaal of klanten, dan verloopt dat altijd via de curator. 

Mag ik na het faillissement van mijn BV dezelfde activiteit verderzetten? 
Ja, met een nieuwe vennootschap. Wat van de failliete vennootschap was, koop je van de curator. 

Ga ik mee failliet als mijn vennootschap failliet gaat? 
Niet automatisch. Wel als je zelf je faillissement moet aanvragen, bijvoorbeeld door een rekening-courant of een persoonlijke borgstelling. In een VOF of als beherend vennoot in een CommV vraagt de curator je faillissement aan als je het zelf niet doet. 

Ben ik na een faillissement mijn schulden kwijt? 
Als natuurlijke persoon kan je bij de sluiting van het faillissement kwijtschelding krijgen van je restschulden. De curator en je schuldeisers kunnen zich daartegen verzetten. Penale boetes, onderhoudsgeld en schadevergoeding voor lichamelijke schade blijven in elk geval bestaan. 

Wanneer krijg ik een beroepsverbod? 
Alleen als de rechtbank dat oplegt, bij een kennelijk grove fout die bijdroeg tot het faillissement of bij gebrek aan medewerking met de curator. Het verbod duurt drie tot tien jaar. 

Heb ik recht op een uitkering na mijn faillissement? 
Als zelfstandige mogelijk wel, via het overbruggingsrecht. Vraag het tijdig aan bij je sociaal verzekeringsfonds.